, , , ,

پروتز بالای زانو

مقدمه

تلاشهای زیادی برای ساخت پروتز بالای زانو انجام شده است که نه تنها توانایی فرد در راه رفتن را افزایش می دهد بلکه به عنوان یک فاکتور عملکردی در زندگی قطع عضو می باشد . اگر چه پیشرفت های زیادی در زمینه مواد ، طراحی سوکت و قطعات بوجود آمده ، ولی تحقیقات کمی وجود دارد تا به انتخاب مناسب هر قطع عضو کمک کند .

استفاده از پروتز تحت تاثیر عواملی از قبیل میزان مصرف انرژی ، تصور و احساس فرد قطع عضو از فیزیک بدن خود ، کنترل ارادی ، fitting سوکت ، انتخاب قطعات و تنظیمات پروتز می باشد .

تاریخچه

قدمت زیادی در زمینه طراحی و ساخت سوکت بالای زانو وجود دارد . اولین طرح در انگلستان در سال 1790 و اولین طرح در امریکا در سال 1846 به ثبت رسیده است . اگر چه در آن زمان یک استاندارد جهانی کلینیکی برای fitting سوکت ، تعلیق و تنظیمات پروتز وجود نداشت .

تا قبل از سال 1949 تکنیک طراحی و ساخت پروتز نسل به نسل منتقل می شد . در سال 1949 در دانشگاه کالیفرنیای امریکا یک دوره کوتاه راجع به طراحی ساکشن سوکت بالای زانو معرفی شد . در سال 1950 چندین دانشگاه کلاس هایی راجع به پروتز تشکیل دادند ، در حالی که هر موسسه آزمایشگاه خود را داشت و طرح خودش را انجام می داد .

 

سوکت پروتز بالای زانوی قدیمی

در آن زمان طرح رایج پروتزهای بالای زانو German quadrilateral socket بود که از تعلیق وکیوم پوستی استفاده می کرد .

سوکت quadrilateral

 

 

 

 

در سال 1980 اولین طرح سوکت ischial containment معرفی شد و به سرعت توسط موسسات دیگر پذیرفته شد . اگر چه هر موسسه طرح خودش را انجام می داد .

 

 

 

در سال 2014 یازده موسسه معتبر در امریکا در زمینه ارتز و پروتز ، سطح پیشرفته ای از آموزش را ارائه می دادند ، به علاوه هر موسسه تکنیک تئوری و عملی خود را در طراحی سوکت بالای زانو ، تعلیق و کاربرد کلینیکی ارائه می داد .

علت اساسی در تفاوت طراحی ها ، می تواند تنوع مشاهده در آناتومی ، اندازه ، طول استامپ بالای زانو و همچنین میزان دارا بودن کنترل ارادی فرد قطع عضو بالای زانو می باشد . یک طرح واحد برای همه افراد مناسب نیست به همین دلیل به تعداد افراد سازنده می تواند طرح و تکنیک خاص وجود داشته باشد . و این به فرد سازنده توانایی می دهد که طبق نیاز و هدف هر بیمار ، پروتز را بسازد .

برای مطالعه و آشنایی با پنجه هوشمند جدید اینجا کلیک کنید .

ملاحظات کلینیکی در پروتز بالای زانو

اگر چه پروتز هیچ گاه کاملا جایگزین اندام از دست رفته نمی شود ، اما یکسری ملاحظات کلینیکی صرف نظر از اینکه چه نوع سوکت و چه نوع سیستم تعلیقی انتخاب شده ، باید در نظر گرفته شود .

پروتز بالای زانو باید تعادل را در عملکرد ، راحتی ، ظاهر هم در حالت ثابت و هم در حالت متحرک فراهم کند . برای ایجاد بهترین حالت ، تیم درمانی باید تصور و احساس فرد از فیزیک بدن خود ، میزان مصرف انرژی ، میزان کنترل ارادی قطع عضو بالای زانو و fitting سوکت را در نظر بگیرد . در اجرای برنامه درمانی تیم باید ساخت و طراحی سوکت ، درجه پیچیدگی سیستم تعلیق ، قطعات مناسب ، تنظیمات پروتز و اندازه های حاصل را تعیین کند .

میزان مصرف انرژی

میزان مصرف انرژی برای افراد قطع عضو بالای زانو خیلی اهمیت دارد . تلاش برای حرکت کردن با پروتز در این سطح وابسته به وزن پروتز ، کیفیت fitting ، قدرت تعلیق ، دقت در تنظیمات و مشخصات عملکردی قطعات انتخاب شده می باشد . اگر هر کدام از این فاکتورها به درستی اجرا نشود فرد در هنگام حرکت بیش از حد انرژی مصرف می کند . افزایش مصرف انرژی باعث افزایش مصرف اکسیژن و افزایش ضربان قلب می شود و همچنین باعث کاهش سرعت و کارآمدی راه رفتن قطع عضو می شود . با علم به اینکه راه رفتن با پروتز بالای زانو انرژی زیادی می خواهد درمانگر باید حالتی را ایجاد کند که هدف و نیازهای بیمار با سطح قابل پذیرش وزن اجرا شود .

تصویر بدن

تصور و احساس فرد قطع عضو از فیزیک بدن خود هنگام استفاده از پروتز بالای زانو بسیار مهم است . ظاهر و self image به اندازه عملکرد پروتز اهمیت دارد . ظاهر قابل قبول و توانایی بیمار در یکی کردن هر دو اندام نقش زیادی در پذیرش مثبت فرد نسبت به شکل تغییر یافته اندامش و سازگاری روانی _ اجتماعی قطع عضو دارد . نگرانی بابت ظاهر بدن افسردگی را زیاد ، سطح کیفیت زندگی را کم و باعث کاهش عزت نفس می شود ، که پیامد آن کاهش مشارکت فرد در فعالیت های فیزیکی و اجتماعی و بطور کلی کاهش رضایتمندی است .

اثر کنترل ارادی

در پروتزهای بالای زانو به دلیل اینکه فرد سیستم عضلانی _اسکلتی مستقیمی برای کنترل زانو و پنجه پروتز ندارد ، تعیین پتانسیل فرد قطع عضو در کنترل ارادی ، در تعیین نوع سوکت و سیستم تعلیق و قطعاتی که استفاده می شود اهمیت دارد .

فاکتورهایی که در اندازه گیری این پتانسیل به کار می روند شامل طول استامپ ، درک فرد از موقعیت اندام باقیمانده در فضا ، قدرت عضلانی ، دامنه حرکتی و توانایی فرد در کنترل و جابجایی اندام از دست رفته است. وقتی کنترل ارادی محدود باشد تیم توانبخشی باید سیستم پروتزی را طراحی کند که روی ساپورت پروتز و امنیت بیمار بیش از عملکرد تمرکز کند . افزایش کنترل اراد ی این اجازه را در طراحی می دهد که پروتز دینامیک تری ساخته شود . درجه کنترل ارادی در انتخاب قطعات و تنظیمات تاثیر گذار است .

fitting پروتز

هدف ایده آل برای هر پروتزی این است که فرد حس کند پروتز قسمتی از بدن اوست . صرف از نظر از نوع طراحی سوکت باید fitting خوبی با پوشیدن پروتز روی اندام فرد ایجاد شود تا به قطع عضو در کنترل پروتز کمک کند ، با این همه تعریف دقیق و استانداردی برای fitting خوب در پروتز بالای زانو وجود ندارد . هدف اولیه در پروتز بالای زانو فراهم کردن راحتی در وزن گیری و یک base of support باریک و نزدیک به نرمال در حین ایستادن و راه رفتن است.جهت گیری و fitting سوکت در به دست آوردن این اهداف اهمیت دارد .

سوکت با توجه به خط پیشروی فرد باید در جهت مناسب پوشیده شود و با حجم استامپ تطابق داشته باشد و محیطی را ایجاد کند که بدون آسیب و ناراحتی تماس کاملی با استامپ داشته باشد .

 

جهت تعیین وقت مشاوره رایگان برای انتخاب قطعات و سوکت مناسب اینجا کلیک کنید .

 

 

 

 

منبع : Atlas of Amputation and Limb Deficiencies Fourth Edition

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *